Şeffaf plakla tedaviyi düşünen kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri, süreç boyunca ne hissedeceğidir. Dişlerin yer değiştirebilmesi için üzerlerine kontrollü bir kuvvet uygulanması gerekir. Bu kuvvet, özellikle tedavinin başında ve her yeni plağa geçildiğinde dişlerde bir baskı ya da sıkışma hissi olarak algılanabilir. Pek çok hasta bu hissi keskin bir ağrıdan çok, dişlerin sıkıldığı ya da hafifçe sızladığı bir duyarlılık olarak tarif eder.
Hissedilen baskının şiddeti kişiden kişiye değişir. Bazı hastalar yalnızca hafif bir gerginlik fark ederken, bazıları ilk günlerde çiğneme sırasında belirgin bir hassasiyet yaşayabilir. Invisalign plaklarıyla yürütülen tedavide bu duyarlılık genellikle geçicidir ve dişler yeni konumlarına uyum sağladıkça azalır. Neyin olağan karşılanabileceğini bilmek, sürecin daha rahat geçirilmesine yardımcı olabilir.
İlk Günlerde Hissedilen Baskı Normal mi?
Plakların ilk kez takıldığı günlerde dişlerde baskı hissedilmesi beklenen bir durumdur. Dişler, çevrelerindeki kemik ve bağ dokusuyla birlikte hareket eder. Plak dişe kuvvet uyguladığında bu dokularda yeniden şekillenme süreci başlar ve bu süreç dişlerde geçici bir duyarlılık oluşturabilir. Bu baskı, plağın görevini yerine getirdiğinin ve dişlerin planlanan yönde hareket etmeye başladığının bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.
İlk günlerde baskının yanı sıra, dilin ve yanakların plağın kenarlarına alışması da zaman alabilir. Konuşurken hafif bir farklılık ya da ağız içinde yabancı bir cisim varmış gibi bir his, birkaç gün içinde genellikle azalır. Plakların bu dönemde de günde ortalama 20 ila 22 saat takılmaya devam edilmesi, hem dişlerin hem de ağız içi dokuların daha kısa sürede uyum sağlamasına katkıda bulunur. Rahatsızlık nedeniyle plakları sık sık çıkarmak ise uyum sürecini uzatabilir.
Invisalign Ağrısı Ne Kadar Sürer?
Plak takıldıktan ya da yeni plağa geçildikten sonra hissedilen baskı, çoğu hastada bir iki gün içinde belirgin biçimde hafifler. Baskı genellikle ilk saatlerde ve ilk gece daha belirgindir. Ardından dişler plağa uyum sağladıkça giderek azalır. Plağın ilk günlerinde yemek yerken hissedilen hassasiyet de bu süre içinde çoğunlukla ortadan kalkar.
Tedavinin ilerleyen dönemlerinde baskı hissi her plak değişiminde kısa bir süre için yeniden ortaya çıkabilir. Pek çok hasta, tedavinin başındaki plaklara kıyasla sonraki plaklarda bu hissin daha hafif olduğunu fark eder. Bunun yanında bazı plaklarda daha fazla hareket planlanmış olabileceğinden, belirli aşamalarda baskı bir önceki plağa göre biraz daha belirgin hissedilebilir. Değişimden sonraki birkaç gün içinde azalan bir baskı, sürecin olağan bir parçası olarak kabul edilir.
Yeni Plağa Geçişte Hassasiyet Neden Artar?
Her yeni plak, dişlerin bir sonraki konumuna göre hazırlanır. Dişler henüz bu konuma ulaşmadığı için plak ilk takıldığında dişlere bir önceki plağın son günlerinden daha fazla kuvvet uygular. Bu nedenle değişimin ardından gelen ilk saatlerde dişlerde sıkışma hissi artabilir. Dişler yeni konuma doğru ilerledikçe plak ile diş arasındaki uyum artar ve uygulanan kuvvetin hissedilme düzeyi azalır.
Hassasiyetin belirli bir dişte yoğunlaşması da sık karşılaşılan bir durumdur. O plakta en fazla hareketi yapması planlanan diş, diğerlerine göre daha belirgin bir duyarlılık gösterebilir. Ataşman bulunan dişlerde de plak dişi daha sıkı kavradığı için baskı daha net hissedilebilir. Plakların ilk günlerde dişlere tam oturmaması da hassasiyeti artırabilir. Bu nedenle değişimden sonra plağın dişlere düzgün yerleştiğinden emin olmak önemlidir.
Plak Kaynaklı Rahatsızlığı Hafifletmek İçin Neler Yapılabilir?
Yeni plağa geçişin akşam saatlerinde, yatmadan önce yapılması sık önerilen bir yöntemdir. Böylece baskının en belirgin olduğu ilk saatler uykuda geçirilir. Değişimden sonraki bir iki gün boyunca çok sert ve uzun süre çiğnenmesi gereken yiyecekler yerine yumuşak gıdaların tercih edilmesi, çiğneme sırasındaki hassasiyeti azaltabilir. Plak takılıyken soğuk su içmek de bazı hastalarda rahatlatıcı bir etki sağlayabilir.
Plağın dişlere tam oturması için chewie adı verilen yumuşak silindirlerin birkaç dakika boyunca hafifçe ısırılması, baskının dişlere daha dengeli dağılmasına yardımcı olabilir. Hissedilen rahatsızlık günlük yaşamı zorlaştıracak düzeydeyse, ağrı kesici kullanımı konusunda hekime danışılmalı ve yalnızca hekimin önerdiği şekilde ilaç kullanılmalıdır. Plağın kenarında dile ya da yanağa batan bir pürüz fark edildiğinde plağı evde törpülemek veya kesmek yerine kliniğe bilgi verilmesi, plağın yapısının korunması açısından daha uygun olur.
Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?
Plak değişiminden sonra birkaç gün içinde azalmayan, aksine giderek artan bir ağrı, değerlendirilmesi gereken bir duruma işaret edebilir. Tek bir dişte keskin ve zonklayıcı bir ağrı hissedilmesi, sıcak ya da soğuk karşısında belirgin bir hassasiyet oluşması ya da dişin plak takılı değilken de ağrıması, ortodontik baskıdan farklı bir nedene bağlı olabilir. Bu tür belirtilerde kontrol randevusu beklenmeden kliniğe başvurulması önerilir.
Plağın kenarlarının diş etinde ya da yanak içinde yara oluşturması, plağın çatlaması, bir ataşmanın düşmesi ve yüzde şişlik görülmesi de hekime danışılması gereken durumlar arasındadır. Invisalign tedavisi boyunca yaşanan olağan baskıyı başka bir sorundan ayırt etmek her zaman kolay olmayabilir. Bu nedenle emin olunamayan durumlarda ortodonti uzmanının görüşüne başvurmak, hem tedavinin sağlıklı ilerlemesi hem de olası bir sorunun erken fark edilmesi açısından en doğru yaklaşımdır.