Plaklar günün büyük bölümünde dişlerle doğrudan temas halinde kaldığı için temizlikleri ağız hijyeninin bir parçası olarak ele alınmalıdır. Tükürük, yiyecek artıkları ve ağızda doğal olarak bulunan bakteriler, plak yüzeyinde zamanla ince bir tabaka oluşturabilir. Düzenli temizlenmeyen plaklarda bu tabaka kalınlaşır. Bunun sonucunda koku, renk değişimi ve şeffaflığın kaybolması gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Doğru temizlik alışkanlığı, plağın tedavi süresince berrak ve hijyenik kalmasına yardımcı olur. Plakların termoplastik bir malzemeden üretilmesi nedeniyle, kullanılacak yöntemin plağın yapısını bozmayacak şekilde seçilmesi gerekir. Invisalign plaklarında uygulanacak temizlik rutini birkaç dakika sürse de, plağın hem görünümü hem de dişe uyumu açısından önemli bir fark yaratabilir.
Invisalign Plakları Günde Kaç Kez Temizlenmeli?
Plakların en az günde iki kez, sabah ve akşam temizlenmesi önerilir. Gece boyunca ağızda tükürük akışı azaldığından, sabahları plak yüzeyinde daha fazla birikim oluşabilir. Akşam yapılan temizlik ise gün içinde biriken artıkların uzaklaştırılmasını sağlar. Temizlik sırasında plak ılık su altında, yumuşak kıllı ayrı bir diş fırçasıyla iç ve dış yüzeyleri nazikçe fırçalanarak yıkanır.
Bu iki temel temizliğin yanında, her yemekten sonra yapılması gereken küçük bir rutin daha vardır. Plaklar yemek öncesinde çıkarılır. Yemekten sonra dişler fırçalanır ya da bunun mümkün olmadığı durumlarda en azından ağız suyla iyice çalkalanır, ardından plak durulanarak yeniden takılır. Dişler temizlenmeden takılan plak, yiyecek artıklarını dişlerin yüzeyine hapsedebilir. Bu durum hem plak hijyenini hem de dişlerin çürüğe karşı korunmasını olumsuz etkileyebilir.
Plak Temizliğinde Hangi Ürünler Kullanılabilir?
Günlük temizlikte ılık su ve yumuşak kıllı bir fırça çoğu zaman yeterlidir. Daha kapsamlı bir temizlik için hekimin önerdiği plak temizleme ürünleri tercih edilebilir. Bu durumda plaklar, ürünün kullanım talimatında belirtilen süre boyunca bekletilir ve ardından iyice durulanır. Protez temizleme tabletleri ise plak üreticisi tarafından önerilmediği için kullanılmamalıdır. Kullanılmadığı zamanlarda plakların kendi saklama kabında tutulması, hem kirlenmeyi hem de kaybolma riskini azaltır.
Bazı ürün ve yöntemler ise plağa zarar verebilir. Diş macunları içerdikleri aşındırıcı parçacıklar nedeniyle plak yüzeyinde ince çizikler oluşturabilir. Zamanla bu çizikler plağın matlaşmasına ve renk tutmasına yol açabilir. Sıcak ya da kaynar su, termoplastik yapının şeklini bozarak plağın dişe tam oturmamasına neden olabilir. Alkol içeren solüsyonlar ve renkli gargaralar da plağın malzemesini etkileyebileceği ya da renk bırakabileceği için temizlikte kullanılmamalıdır.
Plaklarda Sararma ve Koku Neden Oluşur?
Sararmanın en sık nedeni, plak takılıyken renkli yiyecek ve içeceklerin tüketilmesidir. Çay, kahve, vişne suyu, köri ve hardal gibi gıdalar plak yüzeyinde renk bırakabilir. Sigara kullanan kişilerde de plakların zamanla sarardığı görülebilir. Plak takılıyken yalnızca su tüketilmesi ve diğer yiyecek ve içecekler için plağın çıkarılması, renk değişimini önlemenin en etkili yoludur. Plaklar hekimin belirlediği aralıklarla yenisiyle değiştirildiğinden, düzenli temizlik yapıldığında sararma genellikle belirgin bir düzeye ulaşmaz.
Koku ise çoğunlukla plak yüzeyinde biriken bakterilerden kaynaklanır. Plakların yeterince temizlenmemesi, yemekten sonra dişler fırçalanmadan takılması ya da çıkarıldığında açık ortamda ve kuru bir şekilde bekletilmesi bu birikimi artırabilir. Ağız kuruluğu da kokunun belirginleşmesine katkıda bulunabilir. Invisalign tedavisi süresince düzenli temizliğe rağmen devam eden bir koku fark edilirse, bunun diş eti ya da ağız sağlığıyla ilgili başka bir nedeni olup olmadığının kontrol randevusunda hekimle değerlendirilmesi faydalı olur.